طلاق, مقالات

وکیل طلاق حضانت فرزندان

وکیل طلاق حضانت 4

وکیل طلاق حضانت فرزندان

یکی دیگر از وظایف وکیل طلاق در مورد متارکه زوجین علاوه بر وکیل طلاق مهریه که در مورد آن به تفضیل توضیح داده شده است وکیل طلاق حضانت است. اینکه حضانت فرزند به چه کسی تعلق می‌گیرد؟ بعد از فوت یکی از والدین شرایط به چه صورت است؟ مطالبه اجرت در قبال شیر دادن به فرزند و بسیاری از مطالب دیگر که در حوزه کاری وکیل طلاق حضانت فرزندان است توضیح داده می‌شود.

از نظر قانون مدنی و فقها، پدر و جد پدری به اولاد خود ولایت دارند در مورد فرزندان مادر تا سن هفت سالگی حق حضانت دارد. حق حضانت نگهداری و تربیت طفل را گویند که به پدر و یا مادر یا اقرباء مطابق مقررات داده شده است. اما نگهداری طفل عبارت است از بکار بردن وسایل لازم جهت بقاء و رشد و نمو جسمی و روحی طفل که شامل دادن خوراک، تهیه پوشاک، تمیز نگه داشتن طفل بوسیله شستشو او و لباس او و چنانچه طفل بیمار شود بردن نزد پزشک متخصص و دادن دارو و پرستاری و تربیت کردن او می باشد.

نگهداری طفل باید با توجه به شرایط متناسب سن او صورت گیرد. آنچه که مورد اختلاف فقهاء در خصوص حضانت مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، شیر دادن به کودک می باشد. شیر دادن به طفل مهمترین امری است که هر کودکی به مدت دو سال از دوران کودکی به آن نیاز دارد و متخصصین شیر مادر را از هر شیر دیگری سازگارتر برای کودک تشخیص دادند. این در حالی است که بنابر قسمت اول ماده ۱۱۷۶ قانون مدنی که می گوید: مادر مجبور نیست که به طفل خود شیر بدهد. شیر دادن مادر از تکالیف وی در امر حضانت بشمار نیامده است لذا مادر ملزم به شیر دادن به طفل خود نمی باشد و مادر می تواند از شیر دادن کودک خود امتناع نماید حتی اگر اجرت هم به او داده شود.

 

حضانت فرزند

 

شیر دادن مادر به کودک

در صورتیکه مادر برای شیر دادن به کودک خود اجرت مطالبه کند چنانچه کودک دارایی داشته باشد اجرت مادر از مال او پرداخت می شود و هرگاه دارایی نداشته باشد پدر از باب نفقه اقارب پرداخت خواهد کرد و هرگاه پدر دارایی نداشته باشد مادر باید از باب نفقه اقارب مجانا کودک خود را شیر دهد و یا کودک را به دیگری جهت شیر دادن واگذار و اجرت او را بپردازد.

وکیل طلاق حضانت و بعضی از فقها بر این عقیده اند که هرگاه زن در قید زوجیت پدر کودک باید اجیر نمودن او برای شیر دادن به طفل خود صحیح نیست ولی هرگاه رشته زناشویی پدر و مادر بریده شده باشد اجیر نمودنش از طرف پدر صحیح است. طبق ماده اصلاحی و ۱۱۶ قانون مدنی مادر برای حضانت و نگهداری طفلی که ابوین او جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است.

ولی هرگاه مادر از شیر دادن مجانی به طفل خودداری کند و مطالبه اجرت کند و زن دیگری حاضر باشد به صورت رایگان به آن کودک شیر دهد یا اینکه مادر برای شیر دادن به طفل اجرتی بیش از آن چه زنان دیگر می‌خواهند مطالبه کند بوسیله غیر مادر کودک شیر داده می شود. در این صورت چنانچه اعمال حق حضانت مادر برای مدت شیر دادن ممکن نباشد، حق حضانت او ساقط می‌گردد. زیرا نمی‌تواند به اعتبار حق مزبور پدر را به تأدیه اجرت در صورت مجانی بودن شیر زن دیگر و یا مطالبه اجرت به میزان کمتر از آنچه که مادر می‌خواهد دریافت می‌دارند ملزم نموده. در صورتی که مادر بتواند با شیر دادن غیر به کودک حق حضانت خود را اعمال کند. چنانچه کودک را مادر نگاهداری کند و در موقع نیاز کودک به خوردن شیر به زن دیگری (زنی که قبول کرد که به طفل او شیر بدهد) تحویل دهد، حق حضانت او (مادر) باقی خواهد ماند.

 

شیر دادن مادر و حضانت فرزند

 

اما در صورتیکه برای شیر دادن به طفل زن بیش از دیگران اجرت مطالبه کند و پدر کسی را پیدا کند که طفل را به او بسپارد تا به کودک شیر بدهد ولی زن عملا از تسلیم طفل خودداری کند و به کودک شیر دهد به نظر بعضی از فقهاء مادر به مقداریکه زن دیگر حاضر برای شیر دادن بوده بعنوان اجرت مستحق خواهد بود. اما بعضی از فقهاء بر این عقیده‌اند که اجرت به ایشان تعلق نمی‌گیرد چرا که ایشان حق شیر دادن به کودک را مانند دیگران نداشته است تا ایشان مستحق اجرت شود.

اما اگر تغذیه کودک با شیر دیگری و یا با شیرخشک یا شیر گاو یا غذا موجب ناراحتی و یا بیماری کودک شود مادر نمی‌تواند از شیر دادن به طفل خودداری کند و ملزم به شیر دادن می‌شود زیرا حفظ نفس هر فردی از هر چیز دیگر بالاتر است و با شیر ندادن به او شاید جان کودک دچار خطر شود. بر همین اساس ماده ۱۱۷۶ قانون مدنی مجبور نبودن مادر به شیر دادن طفل خود را منوط به این موضوع می‌داند که تعذیه طفل به غیر شیر مادر را ممکن کرده است. یعنی اگر کودکی با شیر گاو بتواند به حیات خود ادامه دهد و دچار بیماری و مشکلات جسمی نگردد مادر مجبور نیست به کودک شیر دهد و در غیر این صورت ملزم به شیر دادن می‌باشد.

در این صورت همانطور که ذکر شد مادر می‌تواند هرگاه طفل دارایی داشته و یا پدر او قدرت بر عودت دادن اجرت را داشته باشد، برای شیر دادن به طفل خود اجرت دریافت کند. این امر با واجب بودن شیر دادن منافاتی ندارد چرا که ممکن است عملی بر شخص واجب باشد و استحقاق دریافت اجرت هم برای انجام آن عمل داشته باشد نظیر واجب بودن کفن و دفن کردن میت. آنچه که قابل ذکر است این است که مطالبه اجرت از طرف مادر برای شیر دادن به طفلی است که در دوران دو سالگی عمر خود باشد. در غیر اینصورت یعنی اگر طفل بیش از دو سال داشته باشد و به شیر نیاز نداشته باشد و مادر بخواهد به او شیر بدهد، حق مطالبه اجرت را ندارد مگر اینکه طفل بیمار بوده و برای مداوای آن دادن شیر لازم و ضروری باشد.

 

وکیل طلاق حضانت

 

بنابراین حضانت فرزندان طلاق در رابطه با شیر دادن طبق آنچه که ذکر شد می‌باشد درست است که قانون بطور مستقیم از حضانت فرزندان طلاق حرفی نزده است اما از محتوای مواد قانون مدنی موارد فوق قابل برداشت است که حضانت کودکان تا سن هفت سالگی با مادر می باشد و بیشتر از این سنین تحت حضانت مرد قرار می گیرند و در این مدتی که زن حضانت فرزندان طلاق را بعهده دارد مستحق اجرت می باشد و در صورتی که شوهر قدرت پرداخت اجرت را نداشته باشد و یا طفل دارائی نداشته باشد و زن بعنوان نفقه قادر باشد مجانا حضانت کودک را بعهده بگیرد باید این کار انجام دهد.

 

وکیل طلاق حضانت در خصوص تربیت فرزند

اما بحث دیگری که قابل طرح می‌باشد این است که آیا تربیت کودک جزء حضانت است یا خیر؟ تعریف تربیت طفل چه می‌باشد؟

«تربیت طفل عبارت است از آموختن آداب اجتماعی و اخلاقی متناسب با محیط خانوادگی به طفل و همچنین کوشش در فراگرفتن علم یا صنعت یا حرفه متناسب با زمان و وضعیت خانوادگی».

ماده ۱۱۷۸ قانون مدنی می‌گوید: ابوین مکلف هستند که در حدود توانایی خود به تربیت اطفال خویش بر حسب مقتضی اقدام کنند و نباید آنها را مهمل بگذارند. با توجه به ماده فوق تربیت فرزندان طلاق در مدت حضانت به عهده مادر است و بعد از این مدت به عهده پدر می باشد و اگر طفل خنثی باشد هم یعنی بنا به رأی وحدت ملاک ماده اصلاحی ۱۱۷۶ مدت حضانت او هفت سال می‌باشد و بنابر ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی که می‌گوید نگهداری طفل هم حق و هم تکلیف ابوین است هیچ یک از ابوین حق ندارند در مدتی که حضانت طفل به عهده آنهاست از نگاهداری او امتناع نمایند. هیچ یک از مادر و پدر نمی‌تواند آن را اسقاط و یا واگذار بغیر کند. بلکه باید شخصا در مدت مقرر تکلیف قانونی خود را که از نظر حفظ نظم اجتماعی به نفع طفل برقرار شده انجام دهد بدین جهت آنها نمی‌توانند مطالبه اجرت نسبت به عمل خود بنمایند.

 

وکیل طلاق حضانت2

 

اگر چه طفل از خود دارایی داشته باشد ولی هر یک از پدر و مادر می‌تواند غیر را برای حضانت طفل بگمارد که تحت نظر او انجام وظیفه کند و در اینجا پدر و مادر می توانند در مقابل حضانت طفل اجرت مطالبه نمایند.

بعضی دیگر از فقها بر این عقیده اند که حضانت حق ابوین است و آنان می توانند آنرا ساقط کنند و می توانند در مقابل آن اجرت بگیرند و وجوب آن بر ابوین واجب کفائی می باشد که هرگاه به طور کامل ترک گردد موجب تضییع حق طفل خواهدبود بدین معنا که هرگاه مادر خودداری کند پدر به آن امر ملزم می شود و هرگاه شخص بیگانه عهده دار حضانت طفل گردد تکلیف از ابوین ساقط می شود.

قانون مدنی از نظر شیخ شهید پیروی نموده است که می گوید هیچ یک از ابوین نمی تواند حق اولویت خود را در حضانت ساقط و یا به دیگری واگذار کند.

چنانکه از ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی استنباط می شود تکلیف حضانت برای هر یک از آنها از نظر احتیاجات طفل در خصوص پرورش و تربیت است انحلال نکاح بین پدر و مادر در اثر فسخ یا طلاق نمی تواند موجب شود که پدر یا مادر وظیفه خود را به دیگری واگذار نماید طبق ماده ۱۱۷۲ قانون مدنی که می فرماید: هیچ یک از ابوبین حق ندارند در مدتی که حضانت طفل به عهده آنها است از نگاهداری او امتناع کند.

در صورت امتناع یکی از ابوین حاکم باید به تقاضای دیگری یا تقاضای قیم یا یکی از اقربا و یا به تقاضای مدعی العموم نگاهداری طفل را به هر یک از ابوین که حضانت به عهده اوست الزام کند و در صورتی که الزام ممکن یا مؤثر نباشد حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد به خرج مادر تأمین کند. بنابراین هرگاه کسی که مکلف به حضانت طفل می باشد از انجام وظیفه قانونی خودداری کند به درخواست قیم یا اقربای طفل یا دادستان از دادگاه شهرستان الزام به انجام تکلیف داده می شود و پس از رسیدگی و صدور حکم از طرف دادگاه و قطعیت آن اجرائیه طبق آن صادر می گردد و چنانچه محکوم علیه از اجراء حکم سرپیچی کند بوسیله شخص ثالث غیر پدر یا مادر از طفل نگاهداری می شود اما هزینه و اجرت آن طبق صریح ماده ۱۱۷۲ قانون مدنی هرگاه پدر محکوم شده باشد از او وصول می شود و در صورت فوت پدر از مادر گرفته می شود.

فوت پدر و حضانت فرزند طلاق

وکیل طلاق حضانت بر طبق قانون هر یک از ابوین را عهده دار نگاهداری طفل در تمام دوران قبل از رشد دانسته است و در دوران ابتدای ولادت با مدت مشخص برای پسر و دختر مادر را اولی تر از پدر شناخته شده است بنابراین حضانت با قید اولویت برای مادر در مدت مقرر واجب کفائی است و چنانچه مادر از این امر خودداری نماید و نتوان او را اجبار به این امر کرد و پدر مرده باشد با اجیر کردن شخص و پرداخت هزینه از اموال زن این امر را محقق می نمایند.

حضانت طفل در صورتی که ابوین در محل های جداگانه سکونت گزیند به عهده کسی است که قانون حضانت را به او داده است یعنی طفل در نزد کسی می ماند که حضانت طفل را قانون به عهده او گذاشته است و طرف مقابل او نمی تواند از او بخواهد که طفل را در حضانت او قرار دهد حتی اگر پدر طفل باشد مگر موجبی برای زوال اولویت حق حضانت موجود شده باشد که در این صورت با تشخیص دادگاه بطرف دیگر حق حضانت واگذار میگردد و کسی که نگاهداری را عهده دار شده باید وظیفه قانونی خود را انجام دهد و طرف دیگر حق ملاقات طفل را خواهد داشت که ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی در این مورد صراحت دارد.

در صورتیکه یکی از ابوین کودک بمیرد حق حضانت فرزندان طلاق برای کسی است که زنده مانده است. زیرا طبق ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی که صراحت می گوید: نگاهداری اطفال حق و تکلیف ابوین است. بنابراین هرگاه یکی از آنان بمیرد دیگری دارای حق حضانت می باشد حتی اگر کسی که مرده است و برای حضانت طفل خود وصی معین کرده باشد چرا که وصی نماینده موصی است و در صورت نبودن او اعمال و وظائف ولایت را انجام می دهد، با توجه به اینکه فرد دیگری مستقلا بعد از مرده دارای حق حضانت است نمایندگی مرده بعنوان حضانت از فرزندان امری غیرقانونی و بدور از اهداف قانونگذار می باشد.

وکیل طلاق حضانت 3

ماده ۱۱۷۱ قانون مدنی می گوید: در صورت فوت یکی از ابوین حق حضانت طفل با آنکه زنده است خواهد بود هر چند متوفی پدر طفل بوده و برای او قیم معین کرده باشد. اما اگر پدر و مادر طفل هر دو بمیرند حق حضانت با جد پدری است زیرا طفل فرزند او است و جد پدری ولی بر او و بر اموال او می باشد بنابراین حضانت فرزندان طلاق بعد از فوت مادر به عهده پدر است و برعکس بعد از فوت پدر به عهده مادر می باشد یعنی با وجود پدر یا مادر، جد پدری حق حضانت طفل را ندارد و با فوت ابوین است که این وظیفه به جد پدری منتقل می شود و مسلما قانونگذار در جهت حفظ بقاء طفل و تربیت صحیح آن را در نظر دارد و بر همین اساس واگذاری طفل در زمان جنون به ابوین امری به دور از مصالح کودک است. با توجه به اینکه ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی مصوب ۱۳۱۴ در تاریخ ۸۲/۵/۶ توسط مجلس شورای اسلامی اصلاح و توسط مجمع تشخیص مصلحت در ۱۳۸۳/۹/۸ مورد تأیید قرار گرفت حضانت فرزندان تا ۷ سالگی مادر اولویت دارد و پس از آن با پدر است.

ماده واحد: ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی قانون مدنی مصوب ۱۳۵۴/۱/۲۰ به شرح زیر اصلاح می‌گردد: ماده ۱۱۶۹ برای حضانت و نگهداری طفلی که والدین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است.

تبصره: بعد از هفت سالگی در صورت نبود اختلاف حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک به تشخیص دادگاه می باشد. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده در جلسه علنی روز شنبه مورخ ششم مردادماه هزار و سیصد و هشتاد و یک با اصلاحاتی به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *