خانواده, طلاق

طلاق غیابی و همه چیز در مورد آن

طلاق غیابی و همه چیز درباره آن

ازدواج پیمانی است میان زن و شوهر که می تواند در هر زمان توسط علل و عوامل گوناگون گسسته شود. در برخی موارد یکی از زوجین به هر دلیلی بدون عذر موجه زندگی مشترک را ترک می کند. در چنین شرایطی فرد دیگر با توجه به قوانین و شرایط می تواند طلاق بگیرد. در این مقاله قصد داریم در مورد طلاق غیابی و همه چیز در مورد آن توضیح دهیم.

البته ابتدا بهتر است بدانیم طلاق غیابی چیست؟

طلاق غیابی چیست؟

طلاق غیابی نوعی از طلاق است که در آن یکی از زوجین بدون عذر موجه زندگی مشترک را ترک کند و شخص دوم در غیاب دیگری غیبت او را به دادگاه ارائه کند و دادگاه با توجه به شرایط و قوانین موجود رای به انجام طلاق بدون حضور یکی از زوجین دهد.

بر اساس ماده ۱۰۲۳ قانون مدنی در صورتی که زوج به مدت ۴ سال تمام غائب یا مفقود الاثر باشد، زوجه می تواند دادخواست طلاق بدهد. در این صورت محکمه به تعداد ۳ نوبت آگهی هر یک به فاصله یک ماه در جراید محل و یکی از جراید کثیر الانتشار منتشر می کند.

در مقاله طلاق غیابی و همه چیز درباره آن سعی شده است کلیات این موضوع رو با دقت و به قلم وکلا و کارشناسان خبره همکار در مجموعه وکیل پرس بطور ساده و روان توضیح و توصیف شود. این مقاله در حوزه مشاوره حقوقی قرار می گیرد و صرفا جهت آگاهی زوجین از قوانین و مقررات مرتبط با این موضوع است. در نتیجه به یاد داشته باشید که از مقاله طلاق غیابی و همه چیز در مورد آن نمی توان بعنوان مرجعی کامل برای رفتن به دادگاه و گرفتن رای استفاده نمود.

طلاق در لغت یعنی ترک کردن، رهایی و آزاد کردن. در واقع با طلاق، زن و مرد یکدیگر را ترک و رها می‌سازند. طلاق در حقوق به معنای انحلال عقد دائم نکاح، با رعایت تشریفات ویژه است. در این نوشته نیز قصد داریم بیشتر با این پدیده و همچنین با شرایط طلاق غیابی آشنا شویم.

آشنایی با مراحل طلاق غیابی

در هر مرحله از رسیدگی به دعوا در دادگاه، ابلاغیه ای برای حضور طرفین ارسال می گردد. ابلاغیه همان دعوتنامه است که در محاکم قضایی به این اسم شناخته می شود. هرگاه ابلاغیه‌ مذکور اصلا به خوانده‌ی دعوا (یعنی شخصی که دعوا علیه او طرح شده) ابلاغ نشده باشد یا در محل سکونت وی به یکی از بستگانش تحویل داده شود و خوانده در نتیجه‌ی این ابلاغ در جلسه‌‌ی دادگاه حاضر نشود یا لایحه نیز نفرستاده باشد، چنانچه رأی به محکومیت وی صادر شود، رأیِ صادره غیابی محسوب می‌شود. راجع به موضوع خواسته‌ی طلاق هم این شرایط وجود دارد. چنانچه که خواهان طلاق، دادخواست طلاق بدهد و ابلاغیه‌ی زمان رسیدگی دادگاه، به دست خوانده نرسد یا به وی ابلاغ شده باشد و در دادگاه حاضر نشود و لایحه هم ندهد، چنانچه محکوم شود رأی صادره شده راجع به طلاق، غیابی محسوب می‌شود. در اینجا خواهان طلاق می‌تواند هر کدام از زوجین مرد یا زن باشد.

شرایط طلاق غیابی از طرف مرد

طبق قانون جمهوری اسلامی ایران، حقِ طلاق به مرد داده شده است و چه زن در دادگاه حاضر شود چه نشود حکم راجع به طلاق صادر می‌شود. اما اگر زن در دادگاه حضور نیابد و لایحه هم ندهد رأی به طلاق غیابی صادره می‌شود و زن در مهلت ۲۰ روز حق واخواهی دارد. به درخواست مرد امکان صدور رأی طلاق وجود دارد اما برای ثبت طلاق مرد باید حق و حقوق مالی زن که عبارت است از مهریه، اجرت المثل ایام زوجیت، نفقه‌ی ایام عده، نفقه‌ی معوقه (چنانچه که زوجه شرایط مطالبه داشته باشد و مطالبه نماید) و شرط تنصیف (نصف شدن) اموال درج شده در عقدنامه (به شرایط امضا و وجود شرایطش) را بپردازد که این موضوع در رأی دادگاه درج می‌شود.

شرایط طلاق غیابی از طرف زن

اگر دادخواست طلاق از طرف زوجه (زن) صادر شده باشد و دلیل موجه طلاق را هم دارا باشد و زوج با وجود ابلاغ، در دادگاه حضور نیابد و لایحه نفرستد و برگه‌ ابلاغیه به خود شخص زوج داده نشده باشد، دادگاه رأی طلاق غیابی صادر می‌کند.

هرگاه زوج چهارسال تمام غایبِ مفقودالاثر باشد (یعنی غایب باشد و هیچ خبری از وی در دست نباشد) و زوجه دادخواست طلاق بدهد، محکمه به تعداد سه نوبت آگهی، هر آگهی به فاصله‌ یک ماه در جراید محل و یکی از جراید کثیرالانتشار با هزینه‌ خواهان منتشر می‌کند. پس از گذشتن یک سال از اولین آگهی چنانچه خبری از زنده بودن زوج نشود دادگاه به صورت فرضی حکم می کند که زوج فوت شده است.

یکی دیگر از شرایطی که زن می‌تواند به صورت غیابی طلاق بگیرد نپرداختن نفقه توسط زوج در زمان ۶ ماه است، حتی اگر خودداری مرد از دادن نفقه به دلیل تنگدستی و فقر وی باشد. ابتدا زن می‌تواند برای مطالبه‌‌ نفقه به دادگاه مراجعه نموده و در صورت عدم پرداخت نفقه از جانب مرد، می‌تواند دادخواست طلاق دهد. البته اگر زن در قبال شوهر تمکین نکند و از انجام تکالیف مقرره برایش بدون دلیل موجه امتناع ورزد ناشزه محسوب می‌شود و حق دریافت نفقه را نخواهد داشت.

درست است که حق طلاق برای مرد در نظر گرفته شده است اما این طور نیست که زن نتواند درخواست جدایی بدهد. در بسیاری از موارد زوجه نیز می تواند درخواست طلاق دهد. به عنوان مثال زن می‌تواند برای خلاصی از زندگی پرمشقت و تحمل‌ناپذیر زندگی زناشویی درخواست طلاق نماید و در صورت اثبات عُسر و حَرَج خود و احراز این شرایط توسط دادگاه، دادگاه رأی به طلاق صادر می‌کند.

عسر و حرج در اینجا به معنای سختی و مشقتی است که توان و تحمل ادامه‌ زندگی برای زن وجود نداشته باشد. زن می‌تواند با رجوع به دادگاه تقاضای طلاق نماید و دادگاه می‌تواند زوج را مجبور به طلاق کند. چنانچه اجبار میسر نباشد در این صورت حق طلاق از شکل انحصاری بودن آن برای مرد خارج می‌شود و به زن داده می‌شود و زوجه به اذنِ حاکمِ شرع طلاق داده می‌شود.

البته به این نکته نیز باید توجه شود که معیار تعیین عسر و حرج زن، عرف است که با توجه به شرایط روحی و اجتماعی زوجین و محیط و زمان و مکان تعیین می‌شود. اما مصادیق عسر و حرج میان دادگاه‌های خانواده مورد اختلاف است و دامنه‌ شمول عسر و حرج میان شعبات متفاوت است. به همین دلیل یک تبصره به ماده‌ی ۱۱۳۰ قانون مدنی اضافه شد که موارد عسر و حرج را مشخص کرد.

در مقاله طلاق غیابی و همه چیز درباره آن کلیات بحث تهیه و تدوین شده است. و شما می توانید از طریق تلفن و یا سایت بدو صورت زیر مشاوره حقوقی از وکلا و کارشناسان ما بگیرید:

الف- مشاوره تلفنی رایگان

ب- مشاوره آنلاین رایگان

مصادیق عسر و حرج در قوانین مدنی ایران چیست؟

طبق ماده 1130 قانون مدنی ایران، درصورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد وی می‌تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند، چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود دادگاه می‌تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد، زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می‌شود.

اما چه مواردی برای دادگاه از مصادیق عسر و حرج می باشد؟

موارد ذیل در صورت محرز شدن برای دادگاه از مصادیق عسر و حرج محسوب می‌شود:

  • غیبت زوج حداقل به مدت ۶ ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب در در مدت یک سال بدون عذر موجه
  • اعتیاد زوج به یکی از مواد مخدر یا دائم الخمر بودن وی به مشروبات الکلی که باعث بروز مشکلاتی در زندگی خانوادگی می شود که و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است. در صورتی که زوج به تعهد خود عمل ننماید یا پس از ترک، مجددا به مصرف مواد مذکور روی آورد بنا به درخواست زوجه طلاق انجام خواهد شد.
  • محکومیت حتمی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر
  • ضرب و شتم یا هر گونه سوءِ رفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوج قابل تحمل نباشد.
  • ابتلای زوج به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا ساری یا هر گونه عارضه صعب‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید.
  • خودداری از آمیزش، بی‌اعتنایی و اهانت به همسر، ازدواج مجدد و یا وفادار نبودن در زندگی زناشویی و ارتباط نامشروع هم می‌تواند از دیگر موارد عسر و حرج باشد.

البته در موارد دیگری نیز دادگاه‌ها می توانند با توجه به زندگی پرمشقت و تحمل‌ناپذیر برای زن، حکم طلاق را صادر نمایند.

البته دربسیاری موارد قضات، به صورت سلیقه‌ای عمل می‌کنند. امکان دارد در شعبه‌ای مورد عسر و حرج یک زن، خیلی زود به نتیجه برسد و در شعبه‌ای دیگر همان مورد، برای قاضی مورد قبول نباشد.

زوجه بری اثبات ادعای عسر و حرج خود، شرایط زندگی مشترک زناشویی خود را در معرض تحلیل و قضاوت دادگاه قرار می‌دهد و باید توجیه و ثابت نماید که هر کسی با شرایط و وضعیت مشابه او قادر به ادامه‌ زندگی مشترک نخواهد بود. در عمل اثبات این ادعا از مشکل‌ترین مواردی است که زن برای مطالبه‌ طلاق با آن مواجه است. هر چند زوجه در صورت عسر و حرج باید دادخواستی علیه زوج تنظیم کند تا اثبات شرایط عسر و حرج خویش را تسهیل کند.

بر اساس ماده‌ ۱۱۱۹ قانون مدنی: طرفین عقد ازدواج می‌توانند هر شرطی که مخالف با اقتضای عقد مزبور نباشد، در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنماید. یعنی طرفین می‌توانند هر شرطی را که نامشروع و غیر قانونی نبوده و با شالوده و ذات عقد ازدواج در تعارض نباشد را در عقد نکاح شرط کنند. مثل اینکه شرط شود هر گاه شوهر، زنِ دیگری بگیرد یا در مدت معینی غایب شود یا ترک انفاق نماید یا علیه حیات زن سوء قصد کند یا سوء رفتاری نماید که زندگانی آنها با یکدیگر غیرقابل تحمل شود، زن بتواند با مراجعه به دادگاه و اثبات شرایط حاصل شده، طلاق خود را بگیرد.

چنانچه مرد هر کدام از موارد شروط ضمن عقد یا همه‌ آن را پذیرفته باشد، در صورت تخلف از هر کدام به زن حق داده می شود که دادخواست طلاق بدهد. البته امکان اضافه نمودن شروط ضمن عقد توسط زن نیز وجود دارد. پس از درج این شروط در ضمن عقد، هرگاه مرد از آن تخطی نماید، زن حق تقاضای طلاق دارد.

در مورد حق طلاق به این نکته باید توجه شود که زن فقط ضمن عقد نکاح یا در قراردادی مستقل می‌تواند از همسر خود وکالت در طلاق بگیرد که در این صورت، زن، وکیل شوهر خود برای اجرای طلاق می‌شود و پس از صدور حکم توسط دادگاه زن مطلقه می‌شود. بنابراین حتی اگر زن، از جانب شوهر خود وکالت در طلاق هم داشته باشد به این معنا نیست که هر زمان بخواهد بتواند خود را مطلقه کند، با اینکه بدون حضور شوهر در دفتر ثبت طلاق، خودش وکیل شوهر می‌شود اما این امر مستلزم صدور حکم طلاق از طرف دادگاه است.

در مقاله طلاق غیابی و همه چیز در مورد آن سعی شد به موضوع طلاق غیابی و مواردی که هر کدام از زوجین می توانند به این صورت طلاق بگیرند پرداخته شود. امیدواریم که این مقاله مورد پسند و استفاده شما عزیزان و هموطنان قرار گرفته باشد.

1 دیدگاه در “طلاق غیابی و همه چیز در مورد آن

  1. فائزه گفت:

    خوشمان امد

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *